Si i ndryshoi lufta në Kosovë Forcat Ajrore Amerikane përgjithmonë? - Bota Sot
Si i ndryshoi lufta në Kosovë Forcat Ajrore Amerikane përgjithmonë?

Aktuale

Si i ndryshoi lufta në Kosovë Forcat Ajrore Amerikane përgjithmonë?

Më: 9 qershor 2019 Në ora: 22:10
Ilustrim

Mënyra se si SHBA udhëhoqi luftën 20 vjet më parë ka ndryshuar, dhe vështirë se dikush e vuri re. Por mësimet e nxjerra kanë rëndësi për konfliktet e sotme. 12 prill 1999. Është pasdite, ora 12:30 dhe gjeneral brigade Dan Leaf ishte duke fluturuar me një aeroplan F-16, për të ndaluar një masakër mijëra metra më poshtë.

Ai është komandant i krahut të 315 të ekspeditës ajrore, që vepron nga baza ajrore Aviano në Itali gjatë Operacionit të Forcave Aleate. Fushata ushtarake kundër kriminelit Sllobodan Millosheviq filloi më 24 mars 1999, me Britaninë dhe SHBA. duke përdorur sulme ajrore që përpiqen të frenojnë një fushatë spastrimi etnik nga ish-regjimi gjakpirës.

Lufta do të jetë e shkurtër, vetëm 78 ditë, por përdorimi i fuqisë ajrore për të ndikuar në kushtet në terren do të jetë revolucionar. Forcat Ajrore të SHBA përqafuan teknologjitë e reja, si avionë pa pilot dhe miratuan taktika të reja për ato ekzistuese, si bombarduesit F-16 dhe B-2, që do të jenë aq të rëndësishme në konfliktet e ardhshme në Afganistan dhe Irak.

Por tani, Leaf dhe fluturakja e tij po ndjekin një karvan me një kamion për mbushje të karburantit në qendër të tij.

"Ne mund të shohim qytetin që sapo kishin djegur, pjesë të qytetit, dhe kishim vetëm kaq shumë kohë", kujton ai. "Ata po shkonin në shenjtëroren e qytetit, sepse e dinin se nuk do t'i godisnim kur ata të ishin atje. Ne do ta mbrojmë qytetin që ata dëshironin ta digjnin".

Dyshja e aeroplanëve F-16 po fluturonin pa ndonjë mbështetje në tokë, duke u mbështetur në kamerat e tyre në bord për të identifikuar objektivat dhe laserët që drejtojnë armët e tyre. Një aeroplan përcakton objektivin për goditje dhe fillon përdorimi i armëve.

"Fluturakja ime lëshon raketat dhe pastaj hodha dy bombe me 500 kg dhe ai përfundoi punën me një", thotë Leaf, i cili tani është në pension.

Pothuajse një dekadë më parë, bota mori pamjen e parë të armëve moderne precize gjatë Luftës së Gjirit. Konferencat për shtyp në Pentagon treguan imazhe të bombave që hynin në oxhakë dhe dritare, prezantime dramatike të vlerës së armëve me laser, transmeton KosovaPress.

Por realiteti është se më pak se 10 për qind e municioneve të rënë gjatë Stuhisë së Shkretëtirës ishin të drejtuara me saktësi. Gjatë operacionit Forcat Aleate, ky numër u trefishua në 29 për qind, sipas RAND.

F-16 shpesh ishin në kërkim të objektivave të lëvizshëm, misionet që do të njiheshin me një dekadë më vonë. Ata gjithashtu morën përvojë të vlefshme në koordinimin e sulmeve të fuqishme kundër objektivave fiks.

"Ne arritëm aty ku katër avionë mund të lëshonin tetë bomba dhe të kishin impakte simulative të afërta nga aeroplanë të ndryshëm në pjesë të ndryshme të qiellit", thotë Leaf. "Ka një art lufte atje."

Bombarduesit e mëdhenj mbanin një pjesë të madhe të peshës. Operacioni Forcat Aleate ishte i pari që përdori të tre bombarduesit e rëndë të USAF në luftime. Vetëm 10 B-52s, B-1s dhe B-2 lëshuan pothuajse gjysmën e 23,000 municioneve ajër-tokë gjatë fushatës.

Bombarduesit më në fund treguan rolin e tyre të rëndësishëm në goditjen e saktë të caqeve dhe çelësi kryesor është përdorimi i Municioneve të Përbashkëta të Sulmeve të Drejtpërdrejta (JDAMs), një vegël konvertimi që i shndërron bombat në armë të zgjuara që udhëhiqen me GPS.

Ishte debutimi luftarak i B-2, i cili u tregoi komandantëve luftarakë se ishte i përshtatshëm për misionet konvencionale "night one" në hapësirën ajrore të mbrojtur nga radarët dhe armët antiajrore. B-2 gjithashtu përdorë radarin e hapjes sintetike për të marrë imazhe të objektivave të tyre ndërsa ata iu afruan, duke përdorur koordinimin për të bërë JDAM-të e tyre edhe më të sakta.

Duke punuar me avionët e zhurmshëm të marinës ishte një moment tjetër i rrugës për një betejë të një ekipi që do të ishte kaq jetësor gjatë luftërave të zgjatura të mijëvjeçarit të ri.

"Ne kishim masë. Kemi pasur saktësi. Por nëpërmjet aplikimit të parë të B-1 dhe B-2 me JDAM në Forcat Aleate ishte një ndryshim themelor, "thotë Leaf. "Unë mendoj se talebanët me siguri e kanë njohur atë si një ndryshim themelor ... Unë mendoj se saktësia masive, me rrezikun e kthimit në klishe, ishte një ndryshim në lojë".

Lufta në Kosovë ishte gjithashtu një moment kyç për avionët pa pilot. Predatori RQ-1A mund të qëndrojë në ajër për 24 orë, të shfaqë spektrin përmes reve duke përdorur një radar të hapjes sintetike, dhe të monitorojë sinjalet edhe të fuqisë së ulët nga radiot dhe celularët serbë. Por tërheqja e vërtetë ka qenë përdorimi i videove në kohë reale që mund të furnizohen pa rrezikuar jetën e një piloti në proces.

"Ishte hera e parë që ekziston një top MTS (multispectral targeting), me video të lëvizjes në një Predator, duke u përdorur në një operacion luftarak", tha  kolonel Abizer "Beezer" Tyabji, zëvendës drejtori aktual i divizionit ISR. "Kjo është padyshim një punë e madhe kur ju keni këtë video të plotë në lëvizje, kohë reale, duke u dërguar."

Sot, ekuipazhet fluturojnë me dronë anembanë globit nga qendrat e komandës në SHBA, por në atë kohë ekuipazhet duhej të vendoseshin. Misionet në Kosovë u dërguan përmes ekuipazheve të vendosura në Taszar, Hungari. Prej aty u mblodhën informacionet për mizoritë e serbëve dhe lëvizjet e trupave. Por ato gjithashtu u përmirësuan në sigurimin e informacionit mbi caqet që duhej goditur.

Analiza e RAND përfshin përshkrimet e metodave të reja të lindura nga nevoja e luftës:

“Një procedurë e re e demonstruar operacionale për herë të parë në Kosovë ka sjellë një shkrirje të zgjuar të sensorit UAV dhe procedurave të specializuara të komandimit dhe kontrollit, në të cilat dy Predatorë që orbitonin në 5.000 këmbë lartësi do të siguronin identifikimin elektro-optik dhe rrezet e kuqe të objektivave të lëvizshëm dhe një Predator i tretë do të përdorte laserin e tij dhe softuerin e hartave për të siguruar gjeolokacionin, pas së cilës do të godisnin mbi objektivin e zbuluar aeroplanët A-10 ose F-16. Shumë goditje mbi tanke u mundësuan në bazë të kësaj teknike”.

Disa nga mësimet më të mëdha në Kosovë kanë më shumë të bëjnë me njerëzit që i kryejnë ato, duke filluar nga hapësira ajrore, procedurat emergjente dhe urdhrat e detyrave duhej të shpikeshin në lëvizje. Dhe operatorët dhe pilotët e shkëputur nga aeroplanët me ekuipazh zbuluan mungesën e dizajnit.

"Nuk ishin ndërtuar për një pilot, por për një inxhinier, "thotë Tyabji. "Ishte ndërtuar si një punë me porosi. Ju e dini, nuk kishte shumë gjëra që unë do t'i quaja karakteristika miqësore për pilotët. "

Misionet luftarake të Predatorit, i cili ishte i paarmatosur- hapi rrugën për programet pasuese, si themelimi i qendrave të operacioneve të UAV brenda SHBA-së, kontrollet më të mira dhe formimi i një familje të tërë të dronëve. Mësimet nga Kosova janë lënë në hije nga luftërat pasuese në Afganistan dhe Irak. Për operatorët aktualë të avionëve si Tyabji, janë vështirë të gjenden.

"Është një gjë e pazakontë për të bashkëvepruar me dikë që kishte fluturuar aq larg", thotë ai. "Ishte një komunitet i vogël, super i vogël, kur ishte në Kosovë dhe ky komunitet është rritur në mënyrë eksponenciale qysh atëherë”.

Lufta në Kosovë ndikoi thellësisht në Pentagon, edhe pse kjo nuk diskutohet shpesh. Por për avionët në konfliktet moderne, mësimet praktike ende rezonojnë në procedurat dhe pajisjet e tyre - edhe nëse nuk e njohin atë.

Shfaq komentet
comments powered by Disqus
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat
Sondazh Pas votimit të projektligjeve për shndërrimin e FSK-së në ushtri, a mund të ketë inskenime nga Serbia për një luftë të re në Ballkan?
Loading...